Authentieke wijnen uit de Elzas!

Wijnbouw is voor de Alsace  één van de belangrijkste industrieën. De witte wijnen die hier vandaan komen, zijn overwegend aromatisch, delicaat en smaakvol. De crémant die uit deze regio komt is zacht, fruitig, fris. De rode wijn wordt gemaakt van de enige blauwe druif die je hier mag gebruiken, de pinot noir.

Bijna 16.000 ha aan wijngaarden, verdeeld over appellation wijngaarden met in Lotharingen nog een 280 tal ha aan IGP (Indication Geographique Protegée) van de Côtes de Meuse.

Deze oude Franse regio ‘Alsace’, door de eeuwen wisselgeld voor zowel Duitsland als Frankrijk, is de enige regio die zijn wijnen min of meer consequent labelt op druivenras. Natuurlijk, er is de filosofie van Marcel Deiss die naast Grand Cru ook Premier Cru wijnen maakt; er is het restzoet;  er zijn de handelaars zoals Hugel of Trimbach en dan de weer de individuele wijngaarden waar men het niet altijd over de exploitatievorm eens is,  kortom er is altijd iets om over te discussiëren. Feit blijft altijd dat het een bijzonder mooie, warme en authentieke streek is waar hele spannende wijnen vandaan komen.

Belangrijke witte druiven die hier voorkomen zijn: riesling, sylvaner, muscat, pinot blanc en pinot gris, de gewurztraminer. Een zestal witte druiven die hier de dienst uitmaken. Je komt ze tegen op de etiketten van de verschillende huizen. Daarnaast wordt er wijn gemaakt van de chasselas en de knipperlé. Het is regel dat deze (in principe) niet op het label voorkomen.

Naast de wijnen van één druivenras, komen we ook blends tegen. Zoals de Edelzwicker bijvoorbeeld en de Gentil. Deze laatste echter moet, in tegenstelling tot de Edelzwcker, uit voorgeschreven rassen bestaan. Tenminste 50% muscat, riesling, pinot gris of gewurztraminer moet vermengd worden met sylvaner, chasselas en/of pinot blanc.  Daarmee hebben we direct de  vier edele rassen van de Elzas te pakken!
Alleen deze hebben recht op de aanduiding “Grand Cru”! Uitzondering die de regel bevestigd: de wijn van oude sylvanerstokken op de wijngaard Zotzenberg ten noorden van Mittelbergheim mogen ook de Grand Cru status voeren. Naast de appellation grand cru kent men in de Elzas nog twee appellaties. De drie appellaties zijn:

Appellation Alsace Contrôlée

Appellation Alsace Grand Cru Contrôlée

Appellation Crémant d’Alsace Contrôlée

Als een wijn in aanmerking komt om een Grand Cru te zijn, dan betekent dit dat de most niet alleen van een van de vier edele druiven afkomstig moet zijn, maar bovendien van één van de  51 uiterst karaktervolle wijngaarden moet komen, die hier voor nauwkeurig zijn omschreven.

Binnen deze selectie voor de wijnen uit de Elzas gelden nog twee bijzondere vermeldingen. Dat zijn de  Vendange Tardive en de Selection de grains nobles. De VT is vergelijkbaar met het Duitse predikaat Spätlese of Auslese. De Duitse predikaten  Beerenauslese en Trockenbeerenauslese kun je vergelijken met de Elzas aanduiding Selection de grain nobles.foeders Domaine Alsace

Een van de bekende wijnwinkels in Nederland die helemaal op de Elzas georiënteerd is, is Domaine Alsace!

Daar over een reportage op Smaak van Wijn vanaf 18 mei.

3 Reacties

  • joost molegraaf Posted 19 mei 2013 12:41

    leuk dat je aandacht aan de Elzas besteedt. Ik ben zelf al jaren ernstig gepassioneerd over de Elzas en zijn wijnen. Jouw bericht riep wel enkele puntjes op. Zo ben ik zeer benieuwd waar jij ooit een wijn met Knipperlé hebt kunnen drinken, want zelf ben ik dat in al die jaren nog nooit tegengekomen. Ik houd wel van een niche in het Elzas-gebeuren, dus voor tips houd ik mij aanbevolen.
    Je hebt het over drie appellaties, maar sinds 2011 is er een vierde appellatie bijgekomen, die van enkele gemeentelijke/regionale appellaties. Het maakt de appellatie-piramide van de Elzas er niet overzichtelijker op, maar doet wel recht aan diverse historische wijngebiedjes, zoals bijvoorbeeld de Rouge d’ Ottrott en de Rouge de Saint-Hippolyte.
    Eén van mijn favoriete wijnen van de Elzas is de Klevener de Heiligenstein, van de savignin rose druif. Wordt vaak vergeten als het om de witte wijnen van de Elzas gaat. En ik geef toe, hij staat maar op een klein gebied rondom Heiligenstein aangeplant. Maar dit is zeker een geval van “klein-maar-fijn”.
    Hartelijke groet,
    Joost Molegraaf

  • dewijncoach Posted 20 mei 2013 17:11

    Beste Joost, wat leuk dat je hier zo op in gaat! Heel hartelijk dank. Het komt de Alsace zeker ten goede.
    Wat betreft de Knipperlé, die wordt lokaal in de cafe’s en restaurants geschonken. De Klevner is erg goed om het plaatje te vervolmaken! Inderdaad, klein maar fijn en je kijkt er te snel over heen.
    Tot slot nog even over de appellaties. Ik meen dat er nog steeds drie appellaties zijn, maar dat onder de appellation d’Alsace een uitbreiding met plaats kan plaatsvinden. Voor wijnen die over een bijzondere eigenheid beschikken en die beantwoorden aan strengere eisen kan de naam van de AOC aangevuld worden met:
    **een gemeentelijke herkomstaanduiding.
    Deze benaming beantwoordt aan specifieke productieregels. Er zijn 11 gemeentelijke appellations: Blienschwiller, Côtes de Barr, Côte de Rouffach, Klevener de Heiligenstein, Ottrott, Rodern, Saint-Hippolyte, Scherwiller, Vallée Noble, Val Saint Grégoire, Wolxheim.

    **Een naam van een lieu-dit
    De lieux-dits (wijngaarden met een naam) voldoen eveneens aan specifieke productieregels ten aanzien van druivenrassen, plantdichtheid, snoei, geleiding, rijpheid van de druiven en opbrengst. Ze zijn nog strikter dan die voor de gemeentewijnen.
    Bron:Alsace.com

    • joost molegraaf Posted 28 mei 2013 23:50

      ach ja, regels, voorschriften, verordeningen, wetten, decreten, heerlijk die wijnwereld. Voor wat betreft de gemeentelijke appellaties, het is uiteindelijk lood om oud ijzer; ik had vanuit de publicaties van o.a. de AVA de indruk dat zij het als een vierde appellatie zien. En dan ook nog eens een zeer verwarrende omdat je uit je hoofd zou moeten leren dat voor de ene de appellatie betrekking heeft op de Sylvaner, bij de andere op de Pinot noir enz. enz. But who cares.
      Grappig dat ik mij n.a.v. jouw antwoord inzake de Knipperlé ineens realiseerde dat ik tijdens mijn vele Elzasreizen wel heel veel wijnboeren en wijnfeesten bezoek, maar erg weinig cafeetjes binnentreedt. Wellicht is het zo dat ik na veel en langdurig proeven bij een of meer wijnboeren liever eens een pilsje neem; ik ga er beslist op letten, zeker ook omdat dit verdorie enige autochtone Elzasras vrijwel is uitgestorven.
      Heb je trouwens al eens de gelegenheid gehad m’n website te bekijken. Ben benieuwd naar je reactie. Kritiek en aanbevelingen zijn altijd welkom.
      een hartelijke Elzas-groet,
      Joost

Reageren is niet mogelijk.