Column: De ‘beste’ wijnkaart

Door: John Bindels

Competities. Daar is de wijnwereld sterk in. Of het nou over flesontwerpen, etiket-‘designs’, wijnkwaliteit of wijnkaarten gaat of. Polderland heeft er ook een paar. Ooit hebben we een serieuze wijnkaart-competitie gekend.  Dan ging het over wie de ‘beste’ had. Tenminste, naar de mening van de wijnheren die vonden dat zij dat voor de natie konden uitmaken. Ze gingen er niet actief op uit om dat vast te stellen, maar lieten zich exemplaren toezenden. En daar kozen ze dan de ‘winnaar’ uit. Totdat er nog maar enkele tientallen werden ingestuurd en ik de heren bij herhaling had voorgehouden dat zij geen vette nationale titel konden verbinden aan zo’n droevige oogst. Sindsdien kennen we nog een paar papieren gidsen die het jaarlijks over de ‘beste’ wijnkaart hebben. Vroeger moest dat nogal eens een indrukwekkende bijbel zijn met een collectie van hier tot ginder. Daar zijn ze nu van teruggekomen. Want de consument en restaurantbezoeker van vandaag zit anders in elkaar dan zijn directe voorouders. Geen bijbel meer, maar een compacte, overzichtelijke wijnkaart, die moet inslaan als een bom.

SAM_4796De competitie is destijds afgeschaft zodra de ‘jury’ besefte dat zij, gezaghebbend achteroverleunend in leder, vermoedelijk in al die jaren nooit de ‘beste’ wijnkaart toegestuurd heeft gekregen. Want wie die heeft, vindt het niet nodig ook nog eens als zodanig te worden ‘genomineerd’. Het is ermee als met wereldwijnen. Die hoeven niet naar concoursen of ‘challenges’ om te bewijzen wat ze al zijn.

Niet veel zaaks
Of die ‘beste’ wijnkaart uit de gidsen ook de keuze zou zijn van het overgrote deel der natie is nooit onderzocht. En evenmin of zo’n gidsoordeel ‘invloed’ heeft. In die zin dat het de niet-genomineerden ertoe brengt met ‘betere’ wijnkaarten te komen. Zèlf heb ik daar nog weinig van gemerkt. Beroepshalve bekijk ik die kaarten altijd op hun aantrekkelijkheid voor de restaurantbezoeker die geen wijnexpert of geoxideerde taalvlooier is. En dan schrik ik van het feit dat teveel restaurants er nog steeds weinig van maken. Bij progressieve ‘elite’-restaurants valt het meestal wel mee. Daar vermijden ze glimmende opsommingen, te kleine lettertjes en ouderwetse rangschikking van wijnregio’s met een hiërarchie in de ( vaak graaierige) prijsopbouw . Maar in de echelons daaronder loopt het geregeld uit de hand. In de eerste plaats omdat de wijnkaart daar nog vaak te uitgebreid is, te onvolledig en oppervlakkig in de beschrijvingen en gericht op omzet van leverancier en horecabaas. De informatie is veelal niet toereikend of te nietszeggend om de cliënt een gerichte keus te laten maken. Vooral als die wordt overgelaten aan de vaste huisleverancier of een ( in wijn) betaalde vazal. Dat vinden de meeste wijndrinkers niet attractief. Die houden het dan bij een veilig glas huiswijn en kiezen thuis wel wat uit eigen voorraad.

Snel kiezen
De restaurantbezoeker van vandaag wil van een compacte overzichtelijke kaart snel een betaalbare wijn kunnen kiezen. Bijvoorbeeld uit vijf typen cabernet sauvignon of tien chardonnays uit verschillende landen. Met een prijsvariatie die het ook mogelijk maakt beneden de 25 euro een prettige wijn op tafel te krijgen. Die kaarten zijn in opkomst. Ze presenteren die wijnen ook per glas. Complex en met rijpe tannines voor de gevorderde innemer. Vriendelijk en verleidelijk voor de gelegenheidsdrinker. Bovendien wil deze generatie geen jargon in wollig gebrabbel waar niemand wijzer van wordt.

Veel van die eetgelegenheden willen daar nog niet aan. Ze hebben trouwens ook geen personeel dat met kennis van zaken iets over de kaart-wijnen kan vertellen. Voeg daar de vaak overtrokken flesprijzen bij en je hebt een horecaklimaat dat wijndrinkers op afstand houdt. Laat die restaurants eens op de stoel van de bezoekers gaan zitten. En zich afvragen wat hen nou in het bijzonder zou aantrekken. Vernieuwingsgezindheid is de smeerolie voor overleven.

Aanprijzingen
De meerderheid blijft star. En wat je dan op die kaarten te lezen krijgt, liegt er niet om. Te beginnen met al die aanprijzingen, zoals ‘heerlijk’, ‘bijzonder lekker’ of ‘onvergetelijk’. Dat maakt de klant wel uit. Dan is er nog de categorie ‘hilarisch’. ´Deze wijn is eerder het paradijs in geprezen, maar nu onvolprezen terug op aarde´. Of: `Deze wijn overtreft alles waarvan u verstand dacht te hebben’. En dan zijn er nog de kromme zinnen en spellingsuitschuivers, in alle mogelijke varianten. ´Voor deze fles is gevogelte het beste witte wijngerecht´. En dat is wat anders dan een gerecht bij witte wijn.

Wie denkt de ‘beste’ wijnkaart van polderland te hebben ontdekt, confronteert ons met een individuele mening en smaak, of met die van ‘professionals’. Toetsen aan eigen ervaringen lijkt mij een betere keuze-methode. Dus liever geen kampioenen meer in gidsen. Maar voorbeelden van hoe het beter zou kunnen.

=================================================================

john bindels columnJohn Bindels, wijnjournalist: Hoofdredacteur Wijnwijs.eu Ulicoten, journalist en landelijk bekend wijncolumnist. Hij publiceerde eerder honderden columns in de rubriek WIJNWIJS op de website Lekker Wijntje, die is overgegaan naar Bythegrape. Hij is ook de auteur van het boek ‘ Wijn met prik’. En werd in 2010 winnaar van de Oeuvreprijs Award wijnjournalistiek voor spraakmakende columns in een speciale stijl.