Is het nu millerandage of coulure?

Een verhaal met een vraag: door Marja van Beek

De opkomst van de Languedoc

Zijn de heren Jacques Gravegeal en Robert Skalli misschien verantwoordelijk voor de enorme stap voorwaarts  van de Pays d’Oc, ver terug in 1987, inmiddels is het zo dat deze streek een zeer respectabele naam  heeft en dito wijn voortbrengt. Export naar maar liefst 170 landen  world wide. Zo’n 56 druivenrassen zijn verantwoordelijk voor meer dan 6 miljoen hl in 2012.

Gebiedsgrenzen

Gard, Hérault, Aude en Pyrénées Orientales omarmen het gebied langs de Middellandse zee van ongeveer Nimes tot aan Collioure vlakbij de Spaanse grens.
Ronduit een geweldig gebied. Voor wijntoerisme, voor vakantiegangers en voor de wijnliefhebber. Eigenlijk raar dat het nog 25 jaar heeft moeten duren voordat  Languedoc-Roussillon de werkelijke erkenning zou krijgen die ze oprecht verdienen. Ze zijn een waardige concurrent voor veel Nieuwe Wereldwijnen!

Wind en zon

Vier grote winden houden ziektes ver van de druiven. De wijngaarden zijn droog dankzij de mistral, de tramontane, de marin en de autan die de druiven beschermen tegen ziektes en rot. De belangrijkste zijn de tramontane uit het noordwesten en de marin, de wind van zee. De een brengt wat vochtigheid in het zonovergoten gebied, de andere zorgt voor droogte en beschermt tegen schimmel zoals de valse meeldauw.

Coulure of ….

Nu is het zo dat naast valse meeldauw, botrytis en echte meeldauw er ook een fenomeen bestaat, genaamd coulure. Bijna  in één naam te noemen met millerandage. Met name het eerste schijnt op dit moment van schrijven problemen te geven in het mediterrane deel van Frankrijk, en dan specifiek bij de grenache druiven.

Wat is coulure precies? Ieder jaar gaat de wijnstok opnieuw vrucht dragen. Tenminste, dat is de normale gang van zaken. In mei en juni, ergens tussen de 45 en 90 dagen na het uitbotten van de wijnstok (op het noordelijk halfrond) ontstaan de kleine trosvormige bloemetjes aan de nieuw uitgelopen takken. Eerst is het een klein propje bedekt met een kapje, dat langzaam verandert in bloesem met meeldraden en stempel. Je kunt het nauwelijks goed zien. Dit is het moment van bevruchting. De stok is tweeslachtig en kan zichzelf dus bevruchten. Tot zover alles goed. Maar…. bij uitstek zijn mei en juni maanden van regen en wind. Onvoorspelbare lentes gaan vooraf aan al even grillige zomers.druiven millerandage?

Regenvlagen en stormwind kunnen de ontwikkeling nadelig beïnvloeden en er voor zorgen dat de latere productie terugvalt. Dit vruchtverlies noemt men in Frankrijk ‘coulure’.

Geen hagel en geen stormschade tot dusver in de Languedoc, maar toch schijnt  coulure zich met name onder  de grenache druiven te manifesteren.

En dat is een gekke situatie! Want, we hebben net gezien dat  coulure door slechte weersomstandigheden komt? Door koud en natte weersomstandigheden blijven de bloemetjes gesloten. Het stuifmeel kan zijn werk niet doen, de bloemetjes blijven onbevrucht. Ze verdrogen en vallen af. Het gevolg is een onregelmatige vruchtzetting. Een rare tros ontstaat.

Millerandage  daarentegen gaat wel over bevruchte bloemetjes. Maar helaas met zwak stuifmeel. Soms zelfs totaal krachteloos te noemen. Er vindt wel bevruchting plaats, maar deze is  halfslachtig. De tros krijgt daardoor een wat onregelmatig uiterlijk. Met volgroeide en niet volgroeide druiven! Dat lijkt beter te passen bij de opmerking van Jancis Robinson die ik op haar site gelezen heb. Kijk maar even mee:

In de Languedoc….

“Down here in the Languedoc we have so far been spared the serious storm/hail damage that has afflicted Burgundy’ s Côte de Beaune and the  Entre Deux Mers in Bordeaux. But one thing everyone has been complaining of is the extent to which the Grenache grapes, of which more than 90,000 ha are grown in southern France, have been affected by coulure , to which it is particularly susceptible. The berries set unevenly and the smallest ones simply drop to the ground.” Bron JR

Zou ik het nu verkeerd begrepen hebben of is het anders uit te leggen?
Wie het weet mag het zeggen!
Spannend!

Recent antwoordde August Hoon: Millerandage en coulure zijn beiden gevolg van een slechte vruchtzetting als gevolg van ongunstige meteorologische omstandigheden (kou, regen en ook harde wind, zoals de Mistral die Mike Rijken voor de Rhône aangaf). Van coulure is sprake als de bloem niet of slecht ontwikkelt en de knop af valt (vandaar ‘coulure’ te vertalen als ‘lek’ of ‘verlies’). Van millerandage wordt gesproken als de vruchtzetting incompleet is, maar wel een vrucht ontwikkelt. Deze blijft klein en blijkt ook geen pitjes te bezitten. De tros toont dus, naar de ernst en omvang van de slechte vruchtzetting, meer of minder onregelmatig gevormde druiven. Een deel van de bessen blijft klein terwijl de rest normaal ontwikkelt. Probleem(pje) is ook dat de vruchten uiteindelijk onregelmatig rijpen. Maar als hij tot rijping komt kan hij meer suiker en minder zuren bevatten dan de normaal ontwikkelde vruchten. De oogst is dus klein(er) maar als alle vruchten rijp geplukt kunnen worden heeft dit kwalitatief eerder positieve dan negatieve effecten. Naar verhouding meer schil, minder pulp en ook dat is gunstig, want juist de schil bevat de polyphenolen, kleur en aroma die bijdragen aan de kwaliteit. Jaren met millerandage leveren dus ook vaak een wijn met goede mogelijkheden voor de houdbaarheid. Ontsnapt aan de coulure.”

August is docent Vinologie aan de Hogere Hotelschool in Amsterdam. Sinds eind jaren zeventig professioneel actief met wijn. Met de ervaring van een jaar werk in Bordeaux, het diploma vinoloog van de Wijnacademie op zak en werkzaam geweest bij diverse wijnhandelaren, vestigde hij zich begin jaren negentig als zelfstandig wijnhandelaar in Maastricht. In 2006 verhuisde de zaak  naar Rijckholt, even zuidelijk van Maastricht waar hij een uitstekende bedrijfsruimte vond op het plaatselijk kasteeltje.

 ============================================================================

LOGOsmaak van wijn8 Smaak van Wijn verdiept zich graag in wijnvraagstukken? Heb je een wijn gerelateerde vraag waar je mee zit? Aarzel niet en stuur hem op naar [email protected] Als wij het antwoord niet weten dan halen we er een expert bij! De leukste vragen plaatsen we op Smaak van Wijn!