Lageder Lagrein – Alto Adige – wel in een Riedel glas

Door: Marja van Beek

Voor het ‘wijngesprek’ van vandaag, bezocht ik de overzichtsproeverij van Residence Wijnen in Roelofsarendveen.  Daar ontmoette ik  Urs Vetter!

alto adigeDat gebeurt niet vaak dat een  internationale wijnmaker of een wijndirecteur, sales- of marketingmanager zijn seminar, masterclass of workshop in het Nederlands doet. Ah, ja natuurlijk, tenzij het een Belg is. Maar dat is Urs Vetter zeker niet! Hij is een onvervalste Zwitser uit Bern. Als ik hem vertel dat ik in Zwitserland op school heb gezeten en vervolgens in Andermatt in de Drei Könige heb gewerkt, schept dat meteen een band. Hij vervulde daar namelijk zijn militaire diensttijd. Het vlekkeloze Nederlands heeft hij in Nederland geleerd, waar hij ooit woonde en werkte voor Residence Wijnen. En natuurlijk, als hij wil kan hij onze moedertaal thuis oefenen met zijn Nederlandse vrouw.

Lageder mosa 1 Urs werkt allang niet meer voor Residence, woont allang niet meer in Nederland, maar is wel door de wijn verbonden. Hij is commercieel directeur van het beroemde Alois Lageder wijnhuis in Alto Adige.

Je bent er zo. In Alto Adige! Dagelijks vliegen de zilveren vogels naar Verona, Italië of naar Insbrück in Oostenrijk. Kies maar, want het maakt niet uit. Alto Adige aan het einde van de Brenner ligt daar: ‘right in the middle’. Als Urs ‘s morgens zijn slaapkamerraam opent, ziet hij de palmbomen in zijn tuin en gletsjers op  de talloze oude beijsde bergtoppen. Beschermers van een meesterlijk en natuurlijk wijngebied.
Want dat is het. Nog steeds te onbekend denk ik weleens, want man man wat zijn die wijnen mooi in dit veelzijdige deel van Noord-Italië. Je kunt hier bergwandelen, klimmen, paragliden, skiën en druiven verbouwen.  Perziken, abrikozen en eindeloos veel appels doen het ook heel goed.

Het wijngebied is één van de oudste van Europa. Al voor de geboorte van onze jaartelling maakten de inwoners hier wijn. Ze sloegen het sap niet op in amforen zoals te doen gebruikelijk was, maar in houten vaten.
Na de eerste WO kreeg het een definitief Italiaans paspoort! Niet altijd makkelijk voor de inwoners. Men spreekt niet voor niets nog steeds  van Süd-Tirol en Alto Adige.  Het is een beetje het Elzas van Italië geworden. Een cultureel erfgoed  in een Mediterraans klimaat met Alpine invloeden en bovendien meertalig.
Een enorm verval tussen 3500 meter hoge toppen tot in het dal met wijngaarden onder aan de heuvels op zo’n 250 meter. Dag- en nachttemperaturen liggen ver uit elkaar. ‘s Middag kan het oplopen tot zo’n 35 a 40 graden om zonder pardon terug te lopen naar 15 graden in de avond! Beter kan je het niet hebben voor behoud van zuren en aroma’s. Urs spreekt misschien daarom graag over ‘Feminin’ Wijnen. Elegantie gaat samen met een frisse delicaatheid en een lange lange afdronk!

Het is beslist waar. De tere minerale tonen van de Pinot Grigio die hij laat proeven, omfloerst met een zachte perengeur, wat ziltigs en de ‘rozige’ Gewürztraminer zijn dé voorbeelden van wat Urs bestempelt als “acqua e sapone’! De mooiste vrouwen zijn zonder make-up, kennen alleen water en zeep. Zo maak je wijnen.

Senza Trucco. Le donne del vino naturale.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=PAFH04yONaU&w=560&h=315]

Vele wijnen volgen, overal denk ik, proef ik, weet ik dat het hier om grandioze wijnen gaat. De Gaun Chardonnay, rond, gele appels als de golden delicious die je vroeger van je moeder mee naar school kreeg, gedroogd fruit, klein prikkeltje, zó aangenaam! En alle wijnen hebben minder dan 2 gram suiker! Maar des te meer aroma.

Lagder mosa 2De Löwengang Chardonnay! Geen tijger in je tank, maar een leeuw in het glas. Biodynamische wijn van stokken die in leeftijd variëren tussen de 35 en de 65 jaar. Elf maanden  in de barrique – sur lie. Wat brengt je dat? Tropisch fruit, amandeltjes, vanille, zo vrouwelijk…. Maar wel met de kracht van een leeuw. Het was een middagje genieten daar bij Residence Wijnen in Roelofsarendveen. Want daar trof ik Herr Vetter. Daar legde hij het verschil uit tussen Alois Lageder en Tenuta Lageder!

“Weine sind Botschafter ihrer Herkunft. Jede Lage hat ihre eigene Typizität. Ob die Reben, eingebettet in eine schützende Felswand, im schottrigen, stark kalkhaltigen Schuttkegel von Margreid gewachsen sind oder in unserer nach Süden ausgerichteten Steilhanglage Römigberg oberhalb des Kalterer Sees – in den Weinen schmeckt man den Unterschied”.

Aan het label zie je of gaat om wijn van het domein: “Tenutæ Lageder” of dat het om de druiven van het partnership met de kleinere boertjes, waar Lageder wijn van maakt: “Alois Lageder”. Altijd zo lekker normaal in alcohol. 12,5 tot max 13 %. Misschien raar, maar naarmate ik wat, laten we maar zeggen, rijper word, vind ik dit type zo veel lekkerder dan die alcoholbommen.

De bodem waar de wijngaarden op aangelegd zijn, bestaat uit Dolomietkalksteen. Dolomiet is een mineraal dat grote hoeveelheden calcium en magnesium bevat. Ontstaan in de IJstijd. Toen Afrika en Europa nog verbonden waren. Het is perfect voor witte wijn. Tenutæ Lageder werkt volstrekt biologisch-dynamisch. Langzaam maar zeker hoor ik steeds meer over deze manier van werken en waar ik vroeger dacht dat het nogal een zweverige toestand was, begint het besef te dagen dat het gewoon allemaal  heel ‘natuurlijk’ is. Vreemd zelfs, dat het nog altijd een punt van discussie is ….
druiven uit alto adigeBij mij ontstond dat waarschijnlijk door een verkeerde interpretatie van de koehoorn. Ik vond dat mysterieuze Harry PotterPraat.  Nu begrijp ik inmiddels dat de mest waarmee de koehoorn de grond in gaat, na zes maanden tot het ultieme medicijn is verworden, een zuiver natuurlijk bodempreparaat dat opgelost wordt in 50 liter water en dan uitgesproeid over de wijngaard. ‘t Ja. Dat maakt het allemaal zo veel duidelijker. Urs vertelt dat Alois Lageder een van de grootste  biologisch- dynamische architecten van Italië is! Op gelijke hoogte met Gaja.

‘t Ja, en omdat ik naar het schijnt wekelijks bij leer op dit moment, vraag ik natuurlijk of ze hier ook gebruik maken van de concrete Egg Fermenter, zoals Alvaró Espinoza mij vorige week uitgelegd heeft. Nop. Dat niet, maar wel een laag-energiegebruik gebouw, dank zij de natuurlijke werking van de rostwanden. Water uit eigen bronnen. En het meest duurzame wijnbedrijf van 2012 zal in de toekomst onderdeel zijn van een totale energiekringloop. In een gebouw waar alles werkt volgens de wet van de zwaartekracht.

Natuurlijk werkt men uitsluitend met natuurlijke gisten. Het unieke karakter van de wijnen ontstaat namelijk ook in de kelder,  in de omgeving van het wijnhuis! De hele microbiologie werkt mee aan de klasse van deze wijn.
Urs die zelf in verschillende Europese wijngaarden heeft gewerkt, vertelde over de wijnkelders in Cornas – van Clape. 25 hl per hectare goddelijke wijn, maar wel alles werkt mee in de omgeving tot de wijnkelder aan toe! En verwacht hier geen Sauberkeit. Denk niet aan  een kelder waar alles tot in de puntjes in blinkt! Welnee, dan poets je met het afwaswater de gisten weg! Zie, ik bedoel maar! Ik leer iedere keer bij.

lageder mosa 3Natuurlijk proefden we rood. De Merlot IGT Dolomoti was de enige (sorry) waar van de smaak mij niet zo beviel. Te veel gekookte bietjes voor mij. Te gronderig. Maar de Löwengang Cabernet met 70% cabernet franc – met Demeterlabel – stond bol van het zwarte donkere fruit. Na de vergisting op RVS tanks, was de wijn volwassen geworden op eikenhouten barriques van Alliers en Nevers hout.  Voor een derde nieuwe vaten. Een zachte houttoon.

De Römigberg Cabernet Sauvigon kwam van cabernet sauvignon met petit verdot. Een kruidige blend, met tabak en kersen. Ook hier de zachte houttoon van – in dit geval – ruim anderhalf jaar slapen in Alliers en Nevers eiken. In dit geval had men twee derde nieuw gebruikt. Veel magnums en groter werk!

De openbaring voor mij was de Lindenburg Lagrein! Potverdrie. Deze nauw aan syrah verwante druif komt van de oevers van de Talfer. Ook deze wijn krijgt na de RVS fermentatie een opvoeding in eikenhouten vaten van Nevers en Alliers. Ruim anderhalf jaar. Chocolade, leer en kersen samengeperst in een donkerrode wijn in een Riedel – let op – Riedel Montrachet glas. Het bolle, ruime glas was volgens Urs de ultieme keuze voor de laagjes van de Lagrein!  En ik? Ik was het daar volstrekt mee eens.

Ursl Vetter is weer terug naar Bolzano. Hier is het weekeinde, wij gaan aan de Lagrein!

2 Reacties

  • Erica Bouwman Posted 21 september 2013 14:08

    Wist je dat Ben Glaetzer in Langhorne Creek / Limestone Coast Lagrein blend met Dolcetto?

  • patricia lubsen Posted 25 september 2013 12:43

    Fantastisch beschreven, helder en leerzaam

Reageren is niet mogelijk.