Past de argilo-calcaire wel bij mijn voorgerecht?

Past de argilo-calcaire wel bij mijn voorgerecht?

Heb je dat ooit weleens besteld? Of een glas blau- grau of rotschiffer? Nee zeker en ook geen flûte klei- of vulkaanbodem? Ik kan het me voorstellen, want tenzij de ober een wijnmaker, wijnboer of wellicht die Deutsche Weinkönigin zou zijn – alle Weinköniginnen studeren wijnbouw aan de Uni – is er verder geen hond die je zal begrijpen.

En toch is het gek. Want je bestelt waarschijnlijk wel een glas Chardonnay, terwijl je partner liever een glas Sauvignon als aperitief heeft!

Misschien drink je  ook graag een glas Bordeaux, terwijl de tafelgenoot liever een glas Shiraz bij zijn entrecote ziet staan! Geen Syrah, nee echt liever Shiraz 🙂
blauschieferSoms drink je een heerlijk glas Riesling, fris met elegante ‘nerveuze’ zuren zoals wijnschrijvers dat zo in vervoering kunnen beschrijven. Veelal uit de Moezel of de Rheingau. Dat frisse vind je lekker! Tijdens de wandeling door de Alsace over de beroemde Route de Vins, of liever nog, dwars door de wijngaarden als je de charmes van de Route  even links laat liggen voor een  omtrekkende beweging over educatieve wijnpaden – pauzehoudend in één van de kleine dorpjes, dan proef je ook  Riesling.  Prachtige, volle Riesling en heel  anders dan de Riesling die je daarvoor langs de Moezel hebt gedronken….

Ja, als je er over nadenkt, is dat eigenlijk heel gek! Niet dat men voorkeur heeft, helemaal niet, maar wel dat de ene wijn van dezelfde druif, maar uit een andere streek, een ander land, van de overkant van de rivier, van een andere bodem totaal anders kan smaken!
Zo kun je als Chardonnay-liefhebber verrast worden door een Sauvignon Blanc die mild, rond en fris is. Precies zoals je dat zo lekker vindt. Maar andersom kan dat wonderwel ook.
Hoe komt dat? ‘t Ja, dat is nu eigenlijk terroir!
Je weet wel, dat ingewikkelde woord, afgeleid van terre = aarde, maar dat is het natuurlijk 🙂 niet alleen. Welnee, als het zo simpel was, had men wel iets anders bedacht. Wat makkelijk is, wordt immers graag ingewikkeld uitgelegd.

Voor een wijn heb je druiven nodig. Plus een wijnmaker die weet wat voor materiaal hij in handen krijgt, een wijnkelder waar de wijn ‘gefabriceerd’ kan worden en nog wat overig materiaal zoals wat gist, een enzym, misschien kiezelgoer en bentonyt, een fust, een cuve, wat hout, (of houtpoeder) een supplement wijnsteenzuur of juist wat suiker, misschien een vleugje tannine. Een lepeltje sulfiet ….

Dan kan je wel wijn maken, denk ik….

wijngaardMaar hoe die wijn ook wordt, de uitkomst van de wijn, begint toch altijd in de wijngaard! De gevleugelde uitspraak “een wijn wordt gemaakt in de wijngaard”, is er niet voor niets.

Want dat is de clou, of de terroirgedachte liever gezegd.

Wijn kun je maken van iedere druif, maar de omstandigheden waar die druif volwassen mag worden, zijn doorslaggevend voor de smaak, de zuren, de structuur, het mondgevoel. Voor de kwaliteit! Daarbij is de ligging van de wijngaard cruciaal.

Het microklimaat van het gebied, of van soms zelfs de wijngaard alleen en uiteraard de bodem!

De bodem heeft zo’n grote invloed! Is hij wel goed water doorlaatbaar zoals de kiezelbodem van de linkeroever van de Gironde… of een zoals een zandoppervlakte die goed water doorlaat. Kan hij wel genoeg water vasthouden als de wijnstokken in een warme omgeving moeten zien te overleven? Denk maar eens aan de kalkbodem van Jerez! Werkend als een spons voor de druif. Zit er genoeg of te weinig ijzer in de bodem? Dat heeft dan weer invloed op de kleur, maar ook op de houdbaarheid van de wijn. Daarnaast speelt het vermogen van de bodem om warmte vast te houden en / of terug te kaatsen naar de wijnstok ook een belangrijke rol in de rijping van de druiven.

Is je wijn misschien van druiven gemaakt die op leemgrond tot hun volle wasdom hebben moeten komen! Moeilijke afwatering en de wijnen krijgen van alles de volle laag! Zuren, tannines en alcohol, het houdt niet op.

Limestone is kalksteen. Het is een afzettingsgesteente met als hoofdbestanddeel calciumcarbonaat, dat je bijvoorbeeld tegenkomt op plaatsen waar vroeger een (binnen)zee is geweest, zoals in het Bekken van Parijs. De vorming begint op basis van koraal en het gesteente kan veel schelpdierfossielen bevatten (zie Chablis, Franken of Pouilly-Fuissé e.o.).

Argilo-calcaire dan tot slot. Argile is het Franse woord voor klei, calcaire dat voor kalksteen. Kalkrijke kleibodems. Zij neutraliseren de natuurlijke zuurgraad van de bodem. De koelte van de bodem vertraagt het rijpingsproces in de druif die de neiging heeft meer zuren te produceren. Het kunnen mergels zijn –  in de basis een mengsel van klei en kalk. Mediterrane argilo-calcaire als in de Rhône en  Languedoc heeft vaak echte stukken kalksteen in zich, verweringsmateriaal van gebergte (pré-Alpen) of kalksteen in ondergrond.

En dat geeft weer een zeer diverse bodem zoals bijvoorbeeld in Châteauneuf-du-Pape. Generaliserend kan men hier zeggen dat in het rotsachtige westelijke deel kalksteenbodem ligt; zand en klei bedekt met grote stenen op de plateaus en zand, rode en grijze klei en kalksteen in het noordelijke deel van de appellatie. In het oosten een minder steenachtige bodem afgewisseld met mergel en tot slot  zand en klei bodem op een goed doorlatende laag grind in het zuiden. De grote keien zijn reservoirs voor opslag van warmte tijdens de dag en voor water en dragen bij aan de kwaliteit van de wijnstokken en druiven hier ter plaatse.

Zo heeft de bodem, kalk, zand, klei of grind een specifieke en belangrijke invloed op de druif! Dus op de wijn in je glas!

============================================================================

Studio Buitenkant 1Meer weten over de mogelijkheden van wijncursussen en de wijnactiviteiten? Kom even langs in Studio Smaak van Wijn in Soest, of kijk op de website. De Studio is overdag open van donderdag tot en met zaterdag als winkel. ‘s Avonds zijn hier alle activiteiten van de Eerste Soester Wijnschool!

Een afspraak maken voor tekst en uitleg! Geen enkel probleem! Bel of mail even naar [email protected]
Een mooie proeverij meemaken? Dan tip ik graag de Alsace proeverij op 14 mei! Domaine Alsace komt deze verzorgen. De kosten bedragen € 17,50 voor een fantastische proeverij met bits and bites!