Oostenrijkse wijn, het wijnschandaal voorbij…

Oostenrijkse wijn, het wijnschandaal voorbij…

Wijninstituutcollega Ingrid Larmoyeur  ging onlangs op wijnreis naar Oostenrijk! Samen hebben we ook weleens een persreis gemaakt, ik ken haar pen, de woorden die ze schrijft! Een inspirerende stijl! Hartstikke fijn dat ze voor Smaak van Wijn het volgende blog heeft willen maken!

Door: Ingrid Larmoyeur (@vinissima)

 Wie Oostenrijkse wijn zegt, krijgt meteen te horen “wijnschandaal”. Jammer, want Oostenrijkse wijnen behoren wat mij betreft tot de top. Ze zijn veelzijdig, karaktervol en Oostenrijk heeft enkele druivenrassen die verder (bijna) nergens te vinden zijn. Op naar Austria dus voor een kleine vineuze ontdekkingsreis.

Wiener schnitzel met grüner veltliner  - foto Ingrid LarmoyeurWijnschandaal
Oostenrijk is meer dan wintersport, Apfelstrudel of Wiener Schnitzel. Er wordt ook wijn gemaakt. Dat wist de wereld in elk geval in 1985, ten tijde van het wijnschandaal. Wat…!? Is dat alweer zo lang geleden? Ja! En we weten het allemaal nog. Het ging mis bij het kunstmatig zoeten van wijnen met ‘antivries’. Hadden ze maar niet zo’n rare wijnwetgeving moeten hebben die de kwaliteit van wijnen indeelt op de zoetheid. Na dit schandaal, dat zelfs tegenwoordig iedereen nog kent, hebben de Oostenrijkse wijnboeren enorm hun best gedaan om van het slechte imago af te komen. En dat is ze gelukt. Sinds het beruchte ‘antivriesschandaal’ is de Grüner Veltliner het boegbeeld geworden voor het nieuwe kwaliteitsbewustzijn van de Oostenrijkers. De Oostenrijkers konden na het wijnschandaal ook niet anders dan ‘vluchten’ in kwaliteit, want door het schandaal had de export een forse aderlating gekregen en men moest ijzersterk terugkomen om te overleven. Dat deden de Oostenrijkse wijnboeren met de GrüVe. Er worden frisse sappige, maar ook prachtige complexe wijnen van gemaakt die goed scoren tijdens internationale blindproefcompetities.

Vier wijnregio’s, 16 wijngebieden
Vier belangrijke wijnregio’s kennen we in Oostenrijk: Niederösterreich in het noordoosten, Burgenland in het oosten, Steiermark in het zuidoosten en de hoofdstad Wien zelf. Niederösterreich is de grootste wijnregio met veel wit van troeteldruifje grüner veltliner en bekende wijngebieden als Weinviertel, Wachau, Kamptal en Kremstal. In Burgenland vinden we alle typen wijn, maar het staat onder andere bekend om zijn edelzoete dessertwijnen uit bijvoorbeeld Neusiedlersee. Het warme Steiermark is goed voor zwoele krachtige rode wijnen en in de hoofdstad wordt veel frisse jonge witte wijn, Heuriger, gedronken.

DAC voor typiciteit
Een gekkigheidje van de Duitse en Oostenrijkse wetgeving, we zeiden het al, is de classificatie naar zoetheidsgehalte. Deste later de oogst, deste hoger het suikergehalte en deste hoger de wijn gekwalificeerd wordt. Zo is de indeling in Oostenrijk van ‘laag’ naar ‘hoog’ binnen de klasse van kwaliteitswijnen (de Prädikatsweine): Spätlese, Auslese, Beerenauslese, Ausbruch, Eiswein en Trockebeerenauslese. Ze hebben een toenemend suikergehalte.
Daarnaast heb je nog een nieuwe categorie, de DAC. Als er naast een wijngebied DAC (Districtus Austriae Controllatus) staat, weet je dat het om een zogenaamd gebiedstypische wijn gaat. De toevoeging ‘reserve’ geeft aan dat het om een krachtige wijn gaat. Zo staat sinds 2002 Weinviertel DAC-wijn voor typerende fris-fruitige grüner veltliner in dat gebied en Mittelburgenland DAC betreft rode wijnen van blaufränkisch. Inmiddels zijn er acht van zulke DAC-combi’s van druif en gebied aangewezen.

Peperige GrooVy
De grüner veltliner is de nationale witte druif van Oostenrijk, bijna een derde van de wijngaarden is ermee aangeplant. De druif is voor veel buitenlanders nauwelijks uit te spreken en wordt daarom ook wel afgekort tot ‘GrüVe’ of gewoonweg GV; vandaar komt ook zijn Amerikaanse koosnaampje ‘Groovy’. Veltliner komt sporadisch ook in enkele andere Centraal-Europese landen voor (zoals Tsjechië en Hongarije, maar is vooral een Oostenrijks druifje. De aanplant is met name in Niederösterreich (in wijngebieden als Wachau, Kamptal, Kremstal, Carnuntum en Weinviertel), en daarnaast ook rond de hoofdstad Wenen.
Heeft u ooit witte peper in een wijn geproefd? Dan was het vast Grüner Veltliner. Geen wijn smaakt er meer naar. De witte wijnen van de grüner veltliner hebben een geheel eigen, origineel karakter met kenmerkende zuren en vaak een ietwat peperig accent; Oostenrijkers spreken liefkozend van een ‘Pfefferl’ (een pepertje).
De bleekgele wijnen hebben een lichte groenzweem. Ze zijn puur, met mooie verkwikkende levendige zuren en een kruidig bouquet. In de afdronk zijn ze licht peperig op eind en hebben de wijnen wat mineraligs en ziltigs.

Dit was een ronde Oostenrijk. Ken je het wijnland nog niet, dan zou ik zeggen: gauw proeven! In de zomer is de Grüner Veltliner lekker. In de herfst en winter is het tijd voor wijnen van blaufränkisch, zweigelt en st. laurent. Je vindt er droog fris wit, complex wit, aangename rosé, elegant rood, zwoel en krachtig rood en de wereldtop aan edelzoete dessertwijnen. Voor iedereen wat dus.

Ik zou zeggen: Servus und Prosit!

===========================================================================

Ingrid Larmoyeur - Van Hoeylaan (IMG_1871uitsnede)Ingrid Larmoyeur | Vinissima // Ingrid is register-vinoloog, eigenaar van Vinissima, wijndocent Wijninstituut, wijnblogger, champagnegek, Spanish Wine Educator®, Sherry Educator® èn enthousiast wijnliefhebber die houdt van wijn-spijs, reizen en design. Ze twittert er lustig op los als @vinissima, @bubbelblog en @VillaVinissima en is ook te volgen via de blogs vinissima.nl, bubbelblog.nl en villavinissima.nl. Naast de ‘sterren in het glas’ is ze gek op bijzondere wijnen en ‘vergeten’ druifjes met een heel eigen karakter en eigenzinnig verhaal.

1 Reactie

  • Remy Tolk Posted 12 augustus 2013 14:51

    Hoi Ingrid, mooi verhaal! Volgens mij moeten Ausbruch (27 KMW) en Eiswein (25 KMW, zelfde als Beerenauslese) alleen worden omgedraaid.
    Groet Remy.

Reageren is niet mogelijk.