Reserva, Riserva, tja …?

Reserva, Riserva, tja …?
proef-examen-sden-3-no-3

Leuke vragen van de wijncursisten sporen mij altijd aan om uitgebreid in het desbetreffende thema rond te kijken. Dit keer ging het om de term Reserve! Het woord ‘Reserve’ op een fles wijn is een van de meest regelloze, warrige termen die men kan gebruiken als het gaat om het op de markt brengen van wijn.
In de landen Spanje en Italië heeft het wel bestaansrecht! Hier gelden strikte regels met betrekking tot wat wel en niet als Riserva / Reserva bestempeld kan worden. Dus als je het op de fles ziet, weet je dat het betekenis heeft! Maar in Italië is dit toch wat chaotisch, omdat er geen vastomlijnd kader bestaat.

De begrippen

Reserva is een term die zowel in Spanje als in Portugal wordt gebruikt. Om aan te geven dat deze wijnen van een hele goede oogst afkomstig zijn. In Portugal heeft een Reserva een alcoholgehalte dat minstens een half procent boven het regionale minimum ligt. Spanje gaat hier anders mee om. Hier heeft een rode wijn met het label Reserva minstens drie jaar rijping op vat en fles gehad, waarvan een jaar op eikenhouten fusten. Dit is de regel in de Rioja en elders voor rode wijnen. Spaanse witte en rosé wijnen als Reserva (ja die zijn er ook!) moeten in totaal ten minste twee jaar rijpen in vat en fles, waarvan minimaal zes maanden in de barrique.

Riserva is een wat mysterieuze Italiaanse term die in principe zegt dat een wijn een lange rijping heeft ondergaan voordat hij wordt vrijgegeven en van een hogere kwaliteit is dan de normale versie van dezelfde wijn.
Er zijn echter maar weinig Riserva’s, zoals bijvoorbeeld Barolo Riserva, Vino Nobile di Montepulciano Riserva, Brunello di Montelcino Riserva die strengere productievoorschriften hebben, met een hoger minimum alcohol gehalte en een hoger minimum extract.

Chaptalisatie?

Chianti Classico Riserva laat een twijfelachtig chaptalisatie tot 0,5% extra alcohol toe. (Bron: OCtoW). Bijzonder om dit te lezen, want chaptaliseren van de most is eigenlijk niet toegestaan in Italië. Er is wel het Governo principe. “Governo alla Toscana”. Bij deze methode die nog veel bij de productie van Chianti wordt toegepast, voegt men aan het eind van de alcoholische gisting geconcentreerde most of ingedroogde druiven toe aan de jonge wijn, die daardoor weer begint te gisten en een zachtere en fruitiger smaak krijgt, met een lichte toename van alcohol.

In veel gevallen garandeert Riserva geen hogere kwaliteit, omdat producenten voor de oogst geen Riserva hoeven aan te geven. Ze kunnen besluiten om op ad-hoc basis een wijn aan te wijzen. Deze ruimte heeft het voor sommige producenten mogelijk gemaakt om hun onverkochte voorraad eenvoudig opnieuw te classificeren. Om ze als Riserva in een poging om een ​​hogere prijs te verkrijgen, te verkopen. Dit leidde tot oproepen tot afschaffing van de hele categorie. In sommige gevallen versnelt de langdurige veroudering van het hout de ontwikkeling van de wijn, wat resulteert in voortijdige oxidatie en gestoofde fruitsmaken, ook al is het de bedoeling dat de categorie juist het inherente vermogen tot langdurige veroudering aantoont.  

Andere landen

In Oostenrijk, waar een koeler klimaat vaak de optimale rijpheid kan beperken, duidt de term Reserve op een wijn die is geproduceerd uit rijpere druiven met ten minste 13% alcohol. Zusatzbezeichnung für Qualitätswein oder Sekt g.Ü

Reserve is een term die door wijnproducenten nogal ruim wordt toegepast. In tegenstelling tot Reserva en Riserva heeft de Engelse term Reserve weinig inhoudelijke bepalingen. Sommige wijnproducenten brengen verschillende lijnen uit, die allemaal het woord Reserve kunnen dragen: Private Reserve, Vintner’s Reserve enz.

De Franse term is Réserve en er zijn hier wel stappen ondernomen om het gebruik van termen zoals Cuvée de Réserve te beheersen. In de Champagne zijn de reservewijnen absoluut belangrijk, maar daar heeft het een geheel eigen betekenis.

De Nieuwe Wereld

In de Verenigde Staten en verschillende andere belangrijke wijnlanden (Australië, Nieuw-Zeeland, Chili) heeft de term Reserve weinig of geen betekenis. Er bestaat geen wettelijk kader voor. Het woord ‘Reserve’ wordt vaak aangeduid als een merknaam. In plaats van een indicatie van een speciale behandeling of hogere kwaliteit. Reserve blijft dus ongedefinieerd. Gelukkig respecteren veel wijnmakers en producenten de impliciete betekenis van Reserve wel. Ze gebruiken de term alleen voor wijnen van hogere kwaliteit.
Er is een uitzondering: Washington heeft een verordening aangenomen om de Reserve te helpen definiëren. De Washington Wine Quality Alliance staat kwaliteitswijnen met ‘Reserve’ toe, mits het topkwaliteit vertegenwoordigt en niet meer dan 10% van de totale productie is.

Wijnschool-Soest